مقامات روسیه همزمان با اعمال فیلتر کامل واتساپ در این کشور، پیامرسان دولتی «MAX» را بهعنوان جایگزین رسمی برای کاربران معرفی کردند. این اقدام که در چارچوب تلاش برای ایجاد زیرساخت ارتباطی مستقل و کنترلشده داخلی صورت گرفته، نشاندهنده تشدید فشار بر پلتفرمهای خارجی در روسیه است.
فیلتر کامل واتساپ به دلیل عدم پیروی از قوانین روسیه
کرملین اعلام کرد که پیامرسان واتساپ متعلق به شرکت متا به دلیل عدم پیروی از قوانین محلی، به طور کامل در روسیه فیلتر شده است. دیمیتری پسکوف، سخنگوی دولت روسیه، در این باره به خبرنگاران گفت: به دلیل بیتمایلی متا برای پیروی کامل از قانون روسیه، چنین تصمیمی گرفته و اجرا شده است. وی تأکید کرد که شهروندان روسی باید به جای واتساپ از پیامرسان دولتی «MAX» استفاده کنند.

پیامرسان ملی «MAX»؛ جایگزین در دسترس برای روسها
پسکوف در ادامه با معرفی پیامرسان دولتی «MAX» به عنوان جایگزین رسمی واتساپ افزود: «MAX» یک جایگزین در دسترس است، یک پیامرسان ملی و برای شهروندان در بازار فراهم است. این اقدام را میتوان نقطه اوج فشاری دانست که از حدود شش ماه پیش بر واتساپ آغاز شده بود و نشاندهنده عزم مقامات روسیه، بهویژه در شرایط جنگ، برای ایجاد و کنترل یک زیرساخت ارتباطی «مستقل» است.
فشار بر شرکتهای فناوری خارجی در روسیه
پیش از این، زیرمجموعه متا در روسیه بهعنوان یک «سازمان افراطی» معرفی شده بود و واتساپ نیز نسبت به آنچه تلاش برای مسدودسازی کامل خدماتش میخواند، اعتراض کرده بود. مقامات روسیه پیشتر نیز پلتفرمهای دیگری از جمله اسنپچت، فیسبوک، اینستاگرام و یوتیوب را محدود یا مسدود کردهاند که نشاندهنده رویکرد سختگیرانه این کشور نسبت به پلتفرمهای خارجی است.
حذف دامنههای واتساپ از فهرست ملی روسیه
بر اساس گزارشهای منتشرشده، برخی نامهای دامنه اینترنتی مرتبط با واتساپ از فهرست ملی دامنههای روسیه حذف شدهاند. این به آن معناست که دستگاههای داخل این کشور دیگر آدرسهای IP مربوط به این برنامه را دریافت نمیکنند و دسترسی به آن تنها از طریق VPN امکانپذیر خواهد بود. این اقدام عملاً استفاده از واتساپ را برای شهروندان عادی روسیه بسیار دشوار کرده است.
ایجاد زیرساخت ارتباطی مستقل؛ هدف بلندمدت کرملین
تحلیلگران معتقدند فیلتر واتساپ و معرفی پیامرسان دولتی «MAX» بخشی از استراتژی بلندمدت روسیه برای ایجاد یک اکوسیستم دیجیتال مستقل و کنترلشده داخلی است. زیرساختی که در آن شرکتهای فناوری خارجی ملزم به رعایت قوانین داخلی باشند و دولت بتواند نظارت کامل بر ارتباطات شهروندان داشته باشد. این روند بهویژه از زمان حمله روسیه به اوکراین و تشدید تنشها با غرب، سرعت بیشتری گرفته است.

مهدی رضایی
او فارغالتحصیل رشته مهندسی نرمافزار است و فعالیت حرفهای خود را در عرصه رسانه از سال ۱۳۹۷ به عنوان نویسنده در یک وبلاگ تخصصی فناوری آغاز کرده است. وی پس از کسب تجربه، به خبرگزاریهای معتبر پیوست و در حال حاضر، خبرنگار حوزه نرمافزار و هوش مصنوعی در یک مجله تکنولوژی برجسته است.


