پلتفرم پیامرسان اسنپچت اعلام کرد در راستای اجرای قانون جدید استرالیا، تا پایان ژانویه ۲۰۲۶ میلادی حدود ۴۱۵ هزار حساب کاربری متعلق به نوجوانان زیر ۱۶ سال در این کشور را مسدود یا غیرفعال کرده است. این اقدام بخشی از یک حرکت گسترده توسط شبکههای اجتماعی برای رعایت قانون ممنوعیت شبکههای اجتماعی برای افراد زیر ۱۶ سال است که از ۱۰ دسامبر ۲۰۲۵ در استرالیا اجرایی شده است.
جزئیات اجرای قانون: جریمه ۳۴ میلیون دلاری برای متخلفان
بر اساس قانون جدید حفاظت از کودکان آنلاین استرالیا، پلتفرمهای اجتماعی از جمله اسنپچت، متا (فیسبوک و اینستاگرام)، تیکتاک و یوتیوب مجاز نیستند به کاربران زیر سن قانونی اجازه ایجاد حساب کاربری دهند. شرکتهای متخلف با جریمههای سنگین تا ۳۴ میلیون دلار استرالیا روبرو خواهند شد.
رگولاتور آنلاین این کشور (eSafety) ماه گذشته اعلام کرده بود که شرکتهای بزرگ فناوری تا آن زمان موفق به مسدودسازی ۴.۷ میلیون حساب کاربری غیرمجاز شدهاند که نتیجهای قابل توجه ارزیابی میشود.
هشدار اسنپچت: محدودیت فناوریهای تخمین سن و درخواست کمک از اپاستورها
اسنپچت در بیانیه خود ضمن اعلام آمار مسدودیها هشدار داد که قانون استرالیا شکافهای بزرگی دارد. این شرکت اذعان کرد فناوریهای تخمین سن کنونی فقط در بازه دو تا سه سال دقت قابل قبولی دارند.
در بیانیه این شرکت آمده است: «این امر در عمل به معنای آن است که برخی افراد زیر ۱۶ سال احتمالاً بتوانند اقدامات حفاظتی را دور بزنند و از سوی دیگر، برخی کاربران بالای ۱۶ سال نیز ممکن است دسترسی خود را از دست بدهند.»
اسنپچت برای افزایش اثربخشی این قانون، از مقامات استرالیایی خواسته است فروشگاههای اپلیکیشن (مانند اپ استور و گوگل پلی) را به عنوان یک اقدام امنیتی اضافی، ملزم به کنترل سن کاربران پیش از دانلود اپلیکیشنها کنند. این درخواست پیشتر توسط مارک زاکربرگ، مدیر ارشد اجرایی متا نیز مطرح شده بود.
تحلیل: چالش جهانی حفاظت از کودکان در فضای مجازی
اقدام استرالیا و واکنش شرکتهایی مانند اسنپچت نشاندهنده یک چالش جهانی و پیچیده است: چگونه میتوان کودکان و نوجوانان را در فضای آنلاین بدون نقض حریم خصوصی بزرگسالان و ایجاد موانع غیرضروری، محافظت کرد؟
نکات کلیدی این ماجرا:
- اولویتبندی جدید قانونگذاران: کشورها به طور فزایندهای بر مسئولیت پلتفرمها در قبال کاربران خردسال تأکید میکنند.
- نقص فناوری احراز هویت: فناوریهای کنونی تخمین سن (مانند تحلیل چهره) هم دقت محدود دارند و هم نگرانیهای حریم خصوصی ایجاد میکنند.
- درخواست تقسیم مسئولیت: پلتفرمها استدلال میکنند که اپاستورها و سازندگان سیستمعامل نیز باید در این فرآیند سهم داشته باشند، زیرا کنترل دسترسی در سطح دانلود میتواند مؤثرتر باشد.
- رقابت در اعلام آمار: اعلام عمومی آمار مسدودیها توسط پلتفرمها و نهاد ناظر، نشان از رقابت برای نمایش تعهد به قانون و مسئولیتپذیری اجتماعی دارد.
چشمانداز: لزوم همکاری چندجانبه و توسعه راهکارهای دقیقتر
مسدودسازی ۴۱۵ هزار حساب توسط اسنپچت اگرچه گامی بزرگ است، اما به تنهایی کافی نیست. آینده حفاظت مؤثر از کودکان در فضای مجازی به عوامل زیر وابسته است:
- توسعه فناوریهای احراز سن دقیقتر و کمتهاجمتر که هم حریم خصوصی را حفظ کند و هم خطای کمتری داشته باشد.
- همکاری واقعی بین پلتفرمها، اپاستورها، نهادهای قانونگذار و خانوادهها برای ایجاد لایههای متعدد حفاظتی.
- آموزش دیجیتال به کودکان و والدین برای درک خطرات و استفاده ایمن از فضای مجازی.
- هماهنگی قوانین بینالمللی برای جلوگیری از ایجاد پناهگاههای امن برای پلتفرمهای متخلف.
اقدام استرالیا میتواند الگویی برای سایر کشورها باشد، اما موفقیت نهایی آن منوط به پر کردن شکافهای فناورانه و ایجاد هماهنگی در کل اکوسیستم دیجیتال است. اسنپچت و دیگر غولهای فناوری ناچارند بین انطباق با قوانین سختگیرانه، حفظ تجربه کاربری و توسعه فناوریهای امنتر مسیری دشوار را طی کنند.
مهدی رضایی
او فارغالتحصیل رشته مهندسی نرمافزار است و فعالیت حرفهای خود را در عرصه رسانه از سال ۱۳۹۷ به عنوان نویسنده در یک وبلاگ تخصصی فناوری آغاز کرده است. وی پس از کسب تجربه، به خبرگزاریهای معتبر پیوست و در حال حاضر، خبرنگار حوزه نرمافزار و هوش مصنوعی در یک مجله تکنولوژی برجسته است.
