ایلان ماسک، کارآفرین پیشروی فناوری، در یک اظهارنظر جسورانه و چالشبرانگیز هشدار داد که زیرساخت انرژی زمین به زودی دیگر پاسخگوی نیازهای انفجاری هوش مصنوعی نخواهد بود. به گفته وی، این محدودیت اساسی، صنعت را وادار خواهد کرد تا ظرف ۳۰ تا ۳۶ ماه آینده، مراکز پردازشی بزرگ خود را به مدار زمین منتقل کند.
محدودیت انرژی؛ دیواری جلوی رشد انفجاری هوش مصنوعی
ماسک در یک مصاحبه پادکستی تأکید کرد که اصلیترین مانع در مسیر پیشرفت هوش مصنوعی، دیگر الگوریتم یا نرمافزار نیست، بلکه کمبود شدید انرژی الکتریکی است. او با اشاره به آمار مصرف در ایالات متحده توضیح داد که کل این کشور حدود نیم تراوات برق مصرف میکند و حتی دوبرابر کردن این ظرفیت، نیازمند ساخت گسترده نیروگاههای جدید است؛ فرآیندی که با موانع اقتصادی، سیاسی و زیستمحیطی غیرقابل عبوری در بازه زمانی کوتاهمدت روبروست.

فضا؛ راهحل مقیاسپذیر و کارآمد برای محاسبات آینده
در برابر این بنبست زمینی، ماسک «فضا» را گزینهای راهبردی و قابل توسعه معرفی میکند. او خاطرنشان کرد که پنلهای خورشیدی در مدار زمین میتوانند بهطور مداوم و بدون تلفات جوی، انرژی خورشیدی را جذب کنند. این امر تولید انرژی در فضا را تا چندین برابر کارآمدتر از زمین میسازد و نیاز به زیرساختهای عظیم و پرهزینه ذخیرهسازی انرژی را عملاً از بین میبرد.
مقاومت بهصرفه؛ اقتصاد فضایی محاسبات را متحول میکند
مدیرعامل اسپیسایکس به کاهش چشمگیر هزینه پرتابهای فضایی نیز اشاره کرد و پیشبینی نمود که با ادامه این روند، راهاندازی مراکز هوش مصنوعی در فضا ظرف تنها دو تا سه سال آینده، از نظر اقتصادی نسبت به ساخت همان مراکز روی زمین، مقرونبهصرفهتر خواهد شد. این نقطه عطف، انقلابی در معماری زیرساختهای دیجیتال جهان ایجاد خواهد کرد.
آیندهای که در آن پردازش فضایی از کل زمین پیشی میگیرد
ماسک در جمعبندی تحلیل خود، این انتقال را نه یک گزینه، بلکه یک ضرورت اجتنابناپذیر برای آینده تمدن بشر خواند. او حتی پیشبینی کرد که در آیندهای نزدیک، میزان ظرفیت پردازش هوش مصنوعی که سالانه به فضا ارسال میشود، از کل توان محاسباتی موجود روی کره زمین فراتر خواهد رفت. این دیدگاه، افقی جدید را برای رقابتهای فناورانه و تعریف جدیدی از ابرقدرتی در عصر هوش مصنوعی ترسیم میکند.
این ادعای جسورانه از سوی یکی از مؤثرترین چهرههای عصر فناوری، نه تنها بحثهای داغی را درباره آینده هوش مصنوعی و پایداری انرژی برانگیخته، بلکه سؤالهای بنیادینی درباره شکلگیری نسل بعدی زیرساختهای تمدن دیجیتال مطرح میسازد.

مهدی رضایی
او فارغالتحصیل رشته مهندسی نرمافزار است و فعالیت حرفهای خود را در عرصه رسانه از سال ۱۳۹۷ به عنوان نویسنده در یک وبلاگ تخصصی فناوری آغاز کرده است. وی پس از کسب تجربه، به خبرگزاریهای معتبر پیوست و در حال حاضر، خبرنگار حوزه نرمافزار و هوش مصنوعی در یک مجله تکنولوژی برجسته است.


