موج جهانی تنظیم‌گری؛ دولت‌ها چگونه شبکه‌های اجتماعی را زیر ذره‌بین برده‌اند

قفل جهانی بر شبکه‌های اجتماعی؛ آغاز دوره جدید نظارت دیجیتال

در سال‌های اخیر، نقش شبکه‌های اجتماعی در سیاست، اقتصاد و زندگی روزمره به‌قدری پررنگ شده که بسیاری از دولت‌ها در سراسر جهان به سمت وضع قوانین سختگیرانه‌تر حرکت کرده‌اند. هدف اصلی این مقررات، حفاظت از حریم خصوصی کاربران، مقابله با اطلاعات نادرست، جلوگیری از سوءاستفاده‌های اقتصادی و افزایش شفافیت عملکرد پلتفرم‌هاست. کلمه کلیدی اصلی این گزارش شبکه‌های اجتماعی است.

اروپا؛ پیشتاز سختگیرترین قوانین شبکه‌های اجتماعی

اتحادیه اروپا یکی از جدی‌ترین بازیگران عرصه تنظیم‌گری دیجیتال است. قوانین این اتحادیه بر حقوق بنیادین کاربران و مسئولیت‌پذیری پلتفرم‌ها تأکید دارد.

مهم‌ترین مقررات اروپایی:

• GDPR: الزام شرکت‌ها به جمع‌آوری داده تنها با رضایت شفاف کاربر، امکان حذف داده و اطلاع‌رسانی فوری در صورت نقض امنیت
• DSA (قانون خدمات دیجیتال): حذف سریع محتوای غیرقانونی، نفرت‌پراکن و گمراه‌کننده و شفافیت درباره الگوریتم‌ها
• DMA (قانون بازارهای دیجیتال): محدودسازی قدرت شرکت‌های بزرگ فناوری برای جلوگیری از انحصار

جریمه‌های این قوانین می‌تواند تا ۴ درصد از گردش مالی جهانی شرکت‌ها باشد؛ رقمی که نشان‌دهنده جدیت اروپا در کنترل شبکه‌های اجتماعی است.

آمریکا؛ اختلاف ایالت‌ها و چالش‌های حقوقی

در آمریکا، تنظیم‌گری شبکه‌های اجتماعی بیشتر تحت‌تأثیر قوانین ایالتی است.
پایه اصلی این حوزه، بخش ۲۳۰ قانون ارتباطات است که پلتفرم‌ها را از مسئولیت محتوای کاربران تا حد زیادی معاف می‌کند.

نمونه‌هایی از رویکرد ایالت‌ها:

• کالیفرنیا: تصویب قانون CCPA برای حفاظت از داده‌ها
• تگزاس و فلوریدا: تلاش برای محدود کردن «سانسور سیاسی» توسط پلتفرم‌ها، هرچند بسیاری از این قوانین در دادگاه‌ها با چالش مواجه شده‌اند

ژاپن؛ حمایت از خودتنظیمی همراه با قوانین مکمل

ژاپن رویکردی میانه‌رو دارد. دولت ترجیح می‌دهد پلتفرم‌ها خود قوانین داخلی داشته باشند، اما در سال‌های اخیر مقرراتی برای مقابله با آزار آنلاین، انتشار اطلاعات نادرست و سوءاستفاده از داده‌ها وضع کرده است.

برزیل؛ سختگیرترین کشور در مقابله با اخبار جعلی

برزیل یکی از فعال‌ترین کشورها در تنظیم‌گری شبکه‌های اجتماعی است، به‌ویژه به‌دلیل نقش این پلتفرم‌ها در انتخابات و تحولات سیاسی.

قانون «Marco Civil da Internet» اصولی مانند آزادی بیان، بی‌طرفی شبکه و حفظ حریم خصوصی را تضمین می‌کند.
در سال‌های اخیر، دادگاه عالی این کشور حتی دستور مسدودسازی حساب‌ها و کانال‌ها در پیام‌رسان‌ها را صادر کرده است.

استرالیا؛ تمرکز بر ایمنی آنلاین و مسئولیت حقوقی

استرالیا با تصویب «قانون ایمنی آنلاین» پلتفرم‌ها را موظف کرده محتوای خشونت‌آمیز یا مضر را به‌سرعت حذف کنند. عدم همکاری می‌تواند جریمه‌های سنگینی برای شرکت‌ها به‌همراه داشته باشد.

اروپای غربی؛ قوانین ملی مکمل مقررات اتحادیه

چند کشور اروپایی نیز قوانین اختصاصی خود را دارند:

• آلمان: قانون NetzDG الزام به حذف محتوای غیرقانونی ظرف ۲۴ ساعت
• فرانسه: تمرکز ویژه بر مقابله با اخبار جعلی در دوره انتخابات
• ایرلند: نقش کلیدی در اجرای GDPR به‌دلیل حضور دفاتر اروپایی شرکت‌های بزرگ فناوری

جمع‌بندی

با افزایش نفوذ شبکه‌های اجتماعی در زندگی مردم، دولت‌ها در سراسر جهان به‌دنبال ایجاد چارچوب‌های نظارتی دقیق‌تر هستند. از اروپا با سختگیرانه‌ترین قوانین گرفته تا آمریکا با رویکرد ایالتی و کشورهایی مانند برزیل و استرالیا با سیاست‌های تهاجمی‌تر، همگی تلاش می‌کنند تعادلی میان آزادی بیان، امنیت کاربران و مسئولیت‌پذیری پلتفرم‌ها برقرار کنند.

مهمترین اخبار تکنولوژی

حملات سایبری ایران زیرساخت‌های رژیم اشغالگر را به چالش کشیدند

فرماندهان موجودات: تاریخ انتشار HBO Max، تریلر، بازیگران تایید شده، خلاصه داستان و اطلاعات بیشتر

خالق ایموجی سفارشی هوش مصنوعی اپل اینتلجنس قرار است حتی سریعتر و ساده تر از آنچه انتظار داشتیم باشد.