دولت هند با هدف جذب سرمایهگذاری کلان در زیرساختهای استراتژیک هوش مصنوعی و ابررایانشی، یک سیاست مالیاتی جسورانه اعلام کرد: شرکتهای ابررایانشی خارجی تا سال ۲۰۴۷ از پرداخت مالیات بر درآمد حاصل از فروش خدمات خود در خارج از هند معاف خواهند بود. این طرح که توسط نیرمالا سیتارامان، وزیر اقتصاد هند، در بودجه سالانه کشور ارائه شد، مشروط به اجرای عملیات از طریق مراکز داده مستقر در خاک هند است.
جزئیات طرح معافیت مالیاتی: جذب سرمایه با شرایط مشخص
بر اساس این سیاست جدید:
- شرایط معافیت: شرکتهای خارجی ارائهدهنده خدمات ابری تنها در صورتی از معافیت مالیاتی صفر درصد بهرهمند میشوند که خدمات خود را از طریق مراکز داده واقع در هند ارائه دهند.
- فروش داخلی: فروش خدمات به مشتریان هندی باید از طریق فروشندگان محلی انجام شده و مالیات آن در داخل کشور پرداخت شود.
- حمایت از اپراتورهای داخلی: برای اپراتورهای مراکز داده هندی که خدمات را برای شرکتهای خارجی فراهم میکنند، یک حاشیه سود هزینهبهعلاوه ۱۵ درصد در نظر گرفته شده است.
- بازه زمانی: این معافیت تا سال ۲۰۴۷ میلادی (حدود ۲۳ سال آینده) اعتبار دارد که نشاندهنده تعهد بلندمدت دهلینو به این سیاست است.
انگیزه استراتژیک: رقابت برای تبدیل شدن به قطب جهانی ابررایانشی و هوش مصنوعی
این اقدام هند در حالی صورت میگیرد که رقابت جهانی برای احداث زیرساختهای هوش مصنوعی به اوج خود رسیده است. شرکتهای آمریکایی بزرگی مانند آمازون، گوگل و مایکروسافت به سرعت در حال افزایش ظرفیت مراکز داده خود در سراسر جهان برای پشتیبانی از رشد انفجاری بارهای محاسباتی هوش مصنوعی هستند.
هند با این سیاست، قصد دارد خود را به عنوان جایگزینی کلیدی و جذاب برای توسعه زیرساختهای ابری و هوش مصنوعی، در رقابت با آمریکا، اروپا و بخشهایی از آسیا مطرح کند. مزایای هند برای جذب این سرمایهگذاریها عبارتند از:
- ذخیره عظیم مهندسان مستعد و کمهزینه
- تقاضای داخلی روزافزون برای خدمات ابری و دیجیتال
- موقعیت جغرافیایی استراتژیک
سرمایهگذاریهای کلان در حال انجام: تعهد ۱۵ میلیارد دلاری گوگل
این سیاست در ادامه روندی است که پیش از این نیز شاهد نمونههای آن بودهایم. برای مثال، گوگل در اکتبر ۲۰۲۵ اعلام کرد ۱۵ میلیارد دلار برای ساخت یک هاب هوش مصنوعی و گسترش زیرساخت مرکز داده در هند سرمایهگذاری میکند که بزرگترین تعهد مالی این شرکت در یک کشور تا به امروز محسوب میشود.
تحلیل: هند بین فرصت طلایی و چالش زیرساختی
سیاست معافیت مالیاتی شرکتهای ابررایانشی توسط هند را میتوان یک حرکت استراتژیک و بلندپروازانه برای تصاحب سهم بزرگی از بازار آینده جهان دانست. این کشور میخواهد نه تنها مصرفکننده، بلکه یکی از قطبهای اصلی تأمین زیرساخت و خدمات هوش مصنوعی جهان باشد.
مزایای بالقوه این طرح برای هند:
- جذب سرمایهگذاری مستقیم خارجی در مقیاسی بسیار بزرگ.
- ایجاد اشتغالهای با کیفیت در بخش فناوریهای پیشرفته.
- تسریع در تحول دیجیتال داخلی با دسترسی آسانتر به زیرساختهای جهانی.
- ارتقای جایگاه هند در زنجیره ارزش فناوری جهانی.
چالشهای پیش رو:
- کمبود برق و تنش آبی: همانگونه که در گزارش اشاره شده، این دو عامل میتوانند توسعه سریع مراکز داده پرمصرف را با مشکل مواجه کنند.
- رقابت فشرده جهانی: سایر کشورها نیز ممکن است با پیشنهادهای مشابه یا بهتر وارد رقابت شوند.
- وابستگی فناورانه: آیا این سرمایهگذاری منجر به انتقال واقعی فناوری و خلق ارزش افزوده عمیق در اقتصاد هند میشود یا صرفاً تبدیل به میزبانی برای سرورهای خارجی خواهد شد؟
چشمانداز: تعیین کننده آینده نقشه ژئوپلیتیک فناوری
اگر هند در اجرای این استراتژی موفق شود، میتواند نقشه ژئوپلیتیک فناوری جهان را تغییر دهد. تبدیل شدن به یک ابَرقطب ابررایانشی نه تنها قدرت اقتصادی، بلکه نفوذ دیپلماتیک و امنیت سایبری دهلینو را به طور قابل توجهی افزایش خواهد داد.
کلید موفقیت در تأمین پایدار و سبز انرژی مورد نیاز مراکز داده عظیم، توسعه مهارتهای نیروی انسانی و ایجاد یک اکوسیستم نوآوری پویا در کنار جذب سرمایه خارجی است. معافیت مالیاتی تنها نقطه شروع یک مسیر طولانی و پرفرازونشیب برای تبدیل هند به «مرکز داده جهان» است.
مهدی رضایی
او فارغالتحصیل رشته مهندسی نرمافزار است و فعالیت حرفهای خود را در عرصه رسانه از سال ۱۳۹۷ به عنوان نویسنده در یک وبلاگ تخصصی فناوری آغاز کرده است. وی پس از کسب تجربه، به خبرگزاریهای معتبر پیوست و در حال حاضر، خبرنگار حوزه نرمافزار و هوش مصنوعی در یک مجله تکنولوژی برجسته است.
