گروهی از دانشمندان چینی با استفاده از سیستم هوش مصنوعی PackingStar موفق شدند نسخههای پیچیدهای از مسئلهای ریاضی را حل کنند که سه قرن ذهن ریاضیدانان را به خود مشغول کرده بود. این دستاورد که به حل معمای ۳۰۰ ساله ریاضی موسوم به «مسئله تعداد بوسهها» (kissing number problem) منجر شده، افقهای تازهای را در کاربردهای عملی از جمله ذخیرهسازی داده و ارتباطات پیشرفته گشوده است.
معمای ۳۰۰ ساله ریاضی که نیوتن مطرح کرد؛ چند کره میتوانند یک کره مرکزی را لمس کنند؟
مسئله تعداد بوسهها برای اولین بار در سال ۱۶۹۴ توسط «ایزاک نیوتن» و ریاضیدان اسکاتلندی «دیوید گرگوری» مطرح شد. سؤال ساده اما پیچیده این بود: چند کره هماندازه میتوانند بدون همپوشانی، یک کره مرکزی را لمس کنند؟ در جهان سهبعدی، پاسخ این معمای ۳۰۰ ساله ریاضی ۱۲ است، اما با افزایش ابعاد، تعداد کرهها تغییر میکند و پاسخها در ابعاد بالاتر قرنها نامعلوم باقی ماند.

از ابعاد ۴ و ۲۴ تا فضای ۱۳ بعدی؛ هوش مصنوعی چینی راهحلهای تازه یافت
ریاضیدانان در دهههای گذشته موفق شدند پاسخ این معمای ۳۰۰ ساله ریاضی را در ابعاد ۴ و ۲۴ پیدا کنند، اما برای ابعاد بالاتر، حل مسئله با محاسبات معمولی تقریباً غیرممکن بود. تیم چینی با استفاده از سیستم هوش مصنوعی PackingStar و بهرهگیری از یادگیری تقویتی و دو عامل هوش مصنوعی، توانست الگوهای هندسی پیچیده در فضاهای ۱۳ بعدی را شناسایی کند. این سیستم هزاران چیدمان مختلف کرهها را بدون ورودی انسانی و بهطور مستقل کشف کرده است.
PackingStar؛ هوش مصنوعی که بدون کمک انسان به کاوش فضاهای پیچیده پرداخت
سیستم هوش مصنوعی PackingStar برای حل این معمای ۳۰۰ ساله ریاضی بهصورت مستقل به جستجو پرداخته و هزاران چیدمان ممکن کرهها در فضای ۱۳ بعدی را شناسایی کرده است. دانشمندان تأکید میکنند که پیچیدگی هندسی بالاتر ابعاد، توانایی انسان را محدود میکند و تنها الگوریتمهای هوشمند قادر به کاوش این فضاها هستند. هدف از استفاده از هوش مصنوعی، صرفاً تبلیغ فناوری نیست؛ بلکه این دستاورد نشان میدهد که چگونه هوش مصنوعی میتواند مرزهای دانش را در حوزههای پیچیده جابجا کند.
کاربردهای عملی حل معمای ۳۰۰ ساله ریاضی؛ از فشردهسازی داده تا رمزگذاری کوانتومی
این دستاورد علمی فراتر از حل یک مسئله ریاضی، کاربردهای عملی متعددی نیز دارد. پاسخهای جدید به دستآمده از حل معمای ۳۰۰ ساله ریاضی توسط هوش مصنوعی چینی میتواند در فشردهسازی دادهها، توزیع بهینه سیگنالهای ارتباطی ماهوارهای و رمزگذاری کوانتومی مؤثر باشد. این یافتهها همچنین میتوانند به درک بهتر بستهبندی کرهها در فضاهای پیچیده کمک کرده و در توسعه فناوریهای آینده نقش کلیدی ایفا کنند.
هوش مصنوعی پیشنهاد میدهد، انسان اثبات میکند
با وجود موفقیت چشمگیر PackingStar در حل معمای ۳۰۰ ساله ریاضی، دانشمندان یادآور شدهاند که نتایج بهدستآمده نیازمند بررسی و اثبات انسانی هستند. هوش مصنوعی تنها راهحلهای ممکن را پیشنهاد میدهد و نقش ریاضیدانان در تأیید و اثبات این یافتهها همچنان حیاتی است. این پژوهش، نمونهای بارز از توانایی هوش مصنوعی در پیشبرد مرزهای علم ریاضی و فناوری است و افق تازهای برای حل مسائل پیچیده چندبعدی پیش روی محققان قرار میدهد.

مهدی رضایی
او فارغالتحصیل رشته مهندسی نرمافزار است و فعالیت حرفهای خود را در عرصه رسانه از سال ۱۳۹۷ به عنوان نویسنده در یک وبلاگ تخصصی فناوری آغاز کرده است. وی پس از کسب تجربه، به خبرگزاریهای معتبر پیوست و در حال حاضر، خبرنگار حوزه نرمافزار و هوش مصنوعی در یک مجله تکنولوژی برجسته است.


