دولت ایالات متحده در پی طرحی بحثبرانگیز، قصد دارد از مسافران خارجی ۴۲ کشور عضو برنامه لغو روادید، درخواست بررسی سابقه پنج سال اخیر فعالیت آنها در شبکههای اجتماعی را اجباری کند. این اقدام جدید که از سوی اداره گمرک و حفاظت مرزی آمریکا (CBP) پیشنهاد شده، موجی از نگرانیها را در مورد نقض حریم خصوصی و محدودیت آزادی سفر بینالمللی برانگیخته است.
[لینک تصویر:
]
جزئیات طرح CBP: الزام بررسی شبکههای اجتماعی و اطلاعات شخصی
اداره گمرک و حفاظت مرزی آمریکا (CBP) با ارائه پیشنهادی جدید، در صدد است تا فرآیند درخواست مجوز سفر الکترونیکی (ESTA) برای شهروندان ۴۲ کشور واجد شرایط برنامه لغو روادید (Visa Waiver Program) را دگرگون سازد. طبق این طرح، متقاضیان ملزم خواهند بود نه تنها سابقه پنج سال اخیر فعالیت خود در شبکههای اجتماعی را ارائه دهند، بلکه اطلاعات گستردهتری شامل آدرس ایمیلهای ده سال گذشته، نام و تاریخ تولد والدین، همسر، فرزندان و خواهر و برادرشان نیز جمعآوری خواهد شد. علاوه بر این، جمعآوری دادههای بیومتریک مانند چهره، اثر انگشت، DNA و اسکن عنبیه نیز «در صورت امکان» مورد توجه قرار گرفته است. پیش از این، تنها اطلاعات پایه و برخی دادههای بیومتریک محدود (چهره و اثر انگشت) در مرزها ثبت میشد.
برنامه لغو روادید (VWP) به شهروندان کشورهای خاص اجازه میدهد تا بدون نیاز به اخذ ویزا، برای اهداف گردشگری یا تجاری تا ۹۰ روز در ایالات متحده اقامت داشته باشند؛ مشروط بر آنکه از طریق سامانه ESTA مجوز الکترونیکی سفر دریافت کنند. این مجوز که در حال حاضر با هزینه ۴۰ دلار و با ارائه اطلاعاتی چون آدرس منزل، شماره تلفن و تماس اضطراری صادر میشود، با اجرای طرح جدید شاهد افزایش چشمگیر حجم دادههای درخواستی خواهد بود.
پیامدهای گسترده بررسی شبکههای اجتماعی بر صنعت گردشگری و رویدادهای جهانی
این تغییرات پیشنهادی میتواند پیامدهای عمیقی بر صنعت گردشگری و سفر به ایالات متحده داشته باشد. کارشناسان مهاجرت هشدار دادهاند که ایجاد یک فضای نظارتی سنگین از طریق بررسی شبکههای اجتماعی، بسیاری از مسافران را از سفر به آمریکا منصرف خواهد کرد. پیش از این، از سال ۲۰۱۶، درج حسابهای شبکههای اجتماعی در فرمهای ESTA اختیاری بود، اما تحلیلگران معتقدند در آینده، عدم ارائه این اطلاعات میتواند به منزله «پنهانکاری» تلقی شده و منجر به بررسیهای دقیقتر یا حتی رد درخواست شود.
نگرانیها در حالی شدت میگیرد که آمریکا در سالهای پیش رو میزبان رویدادهای بینالمللی بزرگی از جمله جام جهانی فوتبال ۲۰۲۶ (مشترک با کانادا و مکزیک) و المپیک ۲۰۲۸ لسآنجلس خواهد بود. گزارشها حاکی از آن است که بسیاری از هواداران فوتبال و گردشگران اروپایی، به دلیل همین نگرانیها از بررسی گسترده شبکههای اجتماعی، اعلام کردهاند که قصد سفر به آمریکا برای تماشای این رویدادها را لغو کردهاند. این وضعیت میتواند به کاهش چشمگیر مشارکت بینالمللی در این رویدادها و ضربه به صنعت گردشگری منجر شود.
مخالفان و موافقان: بررسی شبکههای اجتماعی در ترازوی امنیت ملی و حریم خصوصی
منتقدان این سیاست را مغایر با روحیه آزاد و استقبالگرایانه رویدادهای ورزشی جهانی میدانند. رونان اواین، مدیر «Football Supporters Europe»، این سیاست را مسبب ایجاد «فضایی سرد و نظارتی» دانسته و خواستار لغو فوری آن شده است. در سوی دیگر، اداره گمرک و حفاظت مرزی آمریکا (CBP) تأکید دارد که این طرح هنوز در مراحل اولیه و نهایی نشده است. این نهاد عنوان کرده که پیشنهادات مطرح شده، صرفاً بخشی از فرآیند بررسی گزینههای جدید برای ارتقاء امنیت ملی، بهویژه پس از حمله تروریستی اخیر در واشنگتن، محسوب میشود.
این بحث، بار دیگر چالش همیشگی میان امنیت ملی و حقوق شهروندی، بهویژه حق حریم خصوصی در عصر دیجیتال را نمایان میسازد. از یک سو، دولتها به دنبال ابزارهایی برای پیشگیری از تهدیدات امنیتی هستند، و از سوی دیگر، فعالان حقوق بشر و مسافران نگرانند که این اقدامات منجر به نظارت بیسابقه و محدودیت آزادیهای فردی شود. نکات کلیدی این مناقشه عبارتند از:
حدود حریم خصوصی در فضای آنلاین: آیا اطلاعات عمومی یا خصوصی در شبکههای اجتماعی میتواند مبنای تصمیمگیری برای ورود به یک کشور باشد؟
اثربخشی در امنیت: تا چه حد بررسی سابقه شبکههای اجتماعی میتواند به طور موثر تهدیدات تروریستی را شناسایی کند، بدون آنکه منجر به تبعیض یا اشتباه در تشخیص شود؟
با توجه به حساسیتهای موجود و پیامدهای بینالمللی این طرح، انتظار میرود بحث و بررسیهای گستردهای پیرامون آن در مجامع حقوق بشری و دولتهای درگیر ادامه یابد تا راهکاری متعادل میان نیازهای امنیتی و حفظ آزادیهای فردی پیدا شود.
مطالب مرتبط
- اسپیسایکس با برنامه عرضه اولیه ۱۵۰۰ میلیارد دلاری در سال ۲۰۲۶، رکوردشکنی تاریخ بازارهای سهام را هدف گرفته است
- فناوری نوین چگونه مراقبت از مبتلایان به دمانس را متحول میکند؟
- قرعهکشی دهمین مرحله عرضه خودروهای وارداتی با مشارکت گسترده متقاضیان برگزار شد
- فناوری پهپادی ایران افق جدیدی در بارورسازی ابرها میگشاید

مهدی رضایی
او فارغالتحصیل رشته مهندسی نرمافزار است و فعالیت حرفهای خود را در عرصه رسانه از سال ۱۳۹۷ به عنوان نویسنده در یک وبلاگ تخصصی فناوری آغاز کرده است. وی پس از کسب تجربه، به خبرگزاریهای معتبر پیوست و در حال حاضر، خبرنگار حوزه نرمافزار و هوش مصنوعی در یک مجله تکنولوژی برجسته است.


