پنتاگون در اقدامی راهبردی، توافقنامهای با شرکت هوش مصنوعی xAI متعلق به ایلان ماسک امضا کرده است تا امکان استفاده از مدل زبانی گروک (Grok) را در سیستمهای محرمانه نظامی فراهم کند. این تصمیم در حالی اتخاذ شده که وزارت دفاع آمریکا با شرکت آنتروپیک (Anthropic)، ارائهدهنده فعلی مدل Claude، بر سر محدودیتهای امنیتی به بنبست خورده است.
به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از آکسیوس، مقامات پنتاگون تأیید کردهاند که xAI با شرایط تعیینشده از سوی وزارت دفاع برای استفاده از گروک در «تمامی اهداف قانونی» موافقت کرده است؛ شرطی که آنتروپیک به دلیل نگرانیهای اخلاقی از پذیرش آن خودداری کرده بود .
انحصارشکنی گروک در سیستمهای محرمانه نظامی آمریکا
تا پیش از این توافق، مدل Claude شرکت آنتروپیک تنها سیستم هوش مصنوعی بود که مجوز فعالیت در شبکههای طبقهبندیشده پنتاگون را داشت. این مدل برای وظایف فوقحساسی مانند تحلیل اطلاعاتی، توسعه تسلیحات و برنامهریزی عملیاتهای میدان جنگ به کار گرفته میشد .

بر اساس گزارشهای منتشرشده، کلود از طریق قرارداد آنتروپیک با شرکت پلانتیر (Palantir) در عملیات سرنگونی نیکلاس مادورو، رئیسجمهور ونزوئلا نیز نقش داشته است . این اولین باری بود که نقش مستقیم هوش مصنوعی در یک عملیات نظامی محرمانه فاش میشد.
اختلاف پنتاگون با آنتروپیک بر سر محدودیتهای اخلاقی
منبع اصلی تنش میان پنتاگون و آنتروپیک به درخواست وزارت دفاع برای استفاده از Claude در «تمامی اهداف قانونی» بازمیگردد. آنتروپیک با این شرط مخالفت کرده و بهطور مشخص از به کارگیری مدل خود برای نظارت گسترده بر شهروندان آمریکایی و توسعه تسلیحات کاملاً خودکار (بدون دخالت انسان) خودداری ورزیده است .
بر اساس اطلاعات دریافتی، پیتر هگست، وزیر دفاع آمریکا، قرار است با داریو آمودئی، مدیرعامل آنتروپیک، دیداری برگزار کند که منابع آن را «تنشآمیز» توصیف کردهاند . یک مقام وزارت دفاع به آکسیوس گفته است که هگست در این نشست به آمودئی اولتیماتوم خواهد داد: یا آنتروپیک باید محدودیتهای امنیتی خود را بردارد، یا پنتاگون این شرکت را به عنوان یک «ریسک زنجیره تأمین» معرفی کرده و با مجازاتهای دیگری مواجه خواهد کرد .
این برچسب که معمولاً برای شرکتهای مرتبط با دشمنان خارجی به کار میرود، میتواند قراردادهای فعلی آنتروپیک با دولت را به خطر اندازد .
رقابت برای ورود به سیستمهای طبقهبندیشده پنتاگون
با وجود امضای توافق با xAI، هنوز مشخص نیست که آیا گروک میتواند به طور کامل جایگزین کلود شود یا این فرایند انتقال چقدر طول خواهد کشید. مقامات پنتاگون اذعان کردهاند که حذف و جایگزینی کلود در سیستمهای موجود، فرایندی بسیار پیچیده و دشوار خواهد بود .
هماکنون گروک، جمینای (Google) و چتجیپیتی (OpenAI) در سیستمهای طبقهبندینشده ارتش قابل استفاده هستند. گوگل و اوپنایآی نیز در حال مذاکره برای ورود به فضای طبقهبندیشده بودهاند .
گزارشها حاکی از آن است که گوگل به توافق برای استفاده از مدل جمینای در شبکههای امن نزدیک شده، اما اوپنایآی به دلیل ملاحظات ایمنی هنوز فاصله دارد. با این حال، یک مقام دفاعی تأکید کرده است که مذاکرات با هر دو شرکت ادامه دارد و پنتاگون انتظار دارد هر دو در نهایت قراردادها را امضا کنند، مشروط بر اینکه شرط «تمامی اهداف قانونی» را بپذیرند .
پنتاگون اخیراً برای احیای مذاکرات با اوپنایآی، با فوریت بیشتری اقدام کرده است، اگرچه یک منبع آگاه گفته که به دلیل مسائل پیچیده، طرفین هنوز به توافق نزدیک نیستند .
چشمانداز استفاده از هوش مصنوعی در پنتاگون
افزایش سرعت مذاکرات با شرکتهای فناوری در حالی رخ میدهد که پنتاگون خود را برای احتمال قطع همکاری با آنتروپیک آماده میکند. مقامات دولت بایدن بر این موضوع پافشاری میکنند که هر شرکتی، چه گوگل و چه اوپنایآی، باید استاندارد یکسان «قابل استفاده برای تمامی اهداف قانونی» را بپذیرد .
کارشناسان معتقدند این تحولات نشاندهنده عزم پنتاگون برای گسترش هرچه سریعتر استفاده از هوش مصنوعی در حساستترین شبکههای نظامی است، حتی اگر به معنای کنار گذاشتن ملاحظات اخلاقی و روی آوردن به شرکتی با محدودیتهای کمتر مانند xAI باشد.
اخرین خبرهای فناوری و هوش مصنوعی

مهدی رضایی
او فارغالتحصیل رشته مهندسی نرمافزار است و فعالیت حرفهای خود را در عرصه رسانه از سال ۱۳۹۷ به عنوان نویسنده در یک وبلاگ تخصصی فناوری آغاز کرده است. وی پس از کسب تجربه، به خبرگزاریهای معتبر پیوست و در حال حاضر، خبرنگار حوزه نرمافزار و هوش مصنوعی در یک مجله تکنولوژی برجسته است.


