با بهرهبرداری از دو دبیرستان هوشمند دخترانه و پسرانه در شهرستان شهریار، ایران گامی بلند به سوی تحول در نظام آموزش و پرورش برداشت. این مدارس که با حمایت معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاستجمهوری تجهیز شدهاند، به عنوان نماد گذار از آموزش سنتی به مدل «نسل چهارم آموزش» یا «آموزش نوآورانه» معرفی میشوند؛ الگویی که در آن، کلاس درس از فضایی ایستا به زیستبومی پویا برای خلق، نوآوری و یادگیری اکتشافی تبدیل شده است.
مدرسه هوشمند نسل چهارم؛ گذر از حافظهمحوری به خلاقیتمحوری
در مراسم افتتاح این پروژه که با حضور مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، و حسین افشین، معاون علمی رئیسجمهور برگزار شد، مفهوم «مدرسه هوشمند نسل چهارم» به عنوان رویکردی نوین در نظام آموزشی کشور تبیین گردید. در این مدل، آموزش صرفاً به انتقال اطلاعات و حفظمحوری خلاصه نمیشود، بلکه هدف اصلی، پرورش مهارتهای حل مسئله، تفکر نقادانه و خلاقیت در دانشآموزان است. در این ساختار، معلم نقش راهبر و تسهیلگر را ایفا میکند و دانشآموزان با فعالیتهای عملی، کارگروهی و پروژهمحور، یادگیری را برای زندگی و آینده تجربه میکنند، نه صرفاً برای موفقیت در آزمونها.

امکانات پیشرفته؛ از هوش مصنوعی تا پرینتر سهبعدی در خدمت آموزش نوآورانه
دبیرستانهای نوآورانه شهریار با بهرهگیری از زیرساختهای فناورانه، محیطی کاملاً متفاوت از مدارس سنتی را برای دانشآموزان فراهم آوردهاند. از جمله امکانات این مدارس هوشمند میتوان به کارگاههای تخصصی فناوری و خلاقیت، آزمایشگاههای پیشرفته علمی، فناوریهای نوینی چون هوش مصنوعی، پرینترهای سهبعدی و واقعیت افزوده، سالنهای مطالعه و بحث گروهی و فضاهای آموزشی مستقل برای طراحی و اجرای پروژهها اشاره کرد. این امکانات، بستر مناسبی برای تبدیل ایده به محصول و پرورش نسل خلاق و کارآفرین فراهم میآورد.
پزشکیان: هدف آموزش نسل چهارم، تبدیل داده به دانش و محصول کاربردی است
رئیسجمهور در آیین افتتاح این مدرسه هوشمند، با تأکید بر الزامات آموزش در عصر جدید خاطرنشان کرد: «در آموزش نسل چهارم، دانشآموز باید توانایی جمعآوری اطلاعات، پردازش دادهها و تبدیل آن به دانش و محصول کاربردی را کسب کند. این همان مسیری است که کشور را برای مواجهه با چالشهای آینده آماده میسازد.» وی افزود که چنین مدارسی باید به عنوان الگویی برای تحول در سراسر کشور مورد توجه قرار گیرند.
افشین: عبور از حفظمحوری، هدف اصلی مدرسه هوشمند نسل چهارم
حسین افشین، معاون علمی رئیسجمهور، نیز در این مراسم با اشاره به ویژگیهای متمایز این پروژه گفت: «در رویکرد نسل چهارم آموزش، از روشهای مبتنی بر حفظ صرف مطالب عبور کرده و بر پرورش خلاقیت و نوآوری دانشآموزان تأکید داریم. در طراحی این مدرسه تلاش شده تا تمامی اصول و استانداردهای یک مدرسه نسل چهارم با بهرهگیری از پیشرفتهترین ابزارهای فناورانه لحاظ شود تا دانشآموزان برای ورود به بازار کار و جامعه فناوریمحور آینده آماده گردند.»
اهمیت راهبردی مدرسه هوشمند در عصر انقلاب صنعتی چهارم
توسعه سریع فناوری و ورود به عصر انقلاب صنعتی چهارم، ضرورت بازنگری اساسی در ساختارهای آموزشی را اجتنابناپذیر ساخته است. مدلهای سنتی که صرفاً بر انباشت اطلاعات در حافظه متمرکز بودند، دیگر پاسخگوی نیازهای جامعه و بازار کار پویای امروز نیستند. افتتاح این مدرسه هوشمند در شهریار، اگرچه گامی ابتدایی است، اما پیام روشنی از عزم ملی برای پیوند نظام آموزش با دنیای واقعی و فناوریهای روز دارد. این رویکرد میتواند مسیر تربیت نسلی کارآفرین، خلاق و آماده برای مواجهه با چالشهای آینده را هموار سازد.

مهدی رضایی
او فارغالتحصیل رشته مهندسی نرمافزار است و فعالیت حرفهای خود را در عرصه رسانه از سال ۱۳۹۷ به عنوان نویسنده در یک وبلاگ تخصصی فناوری آغاز کرده است. وی پس از کسب تجربه، به خبرگزاریهای معتبر پیوست و در حال حاضر، خبرنگار حوزه نرمافزار و هوش مصنوعی در یک مجله تکنولوژی برجسته است.


