فناوری باتری سیلیکون کربنی با افزایش چشمگیر ظرفیت شارژدهی گوشیهای هوشمند و امکان دوام تا دو روز، آینده باتری موبایل را رقم زده است. شرکتهای بزرگی چون سامسونگ، شیائومی، وانپلاس و آنر با بهکارگیری این فناوری، انقلابی در صنعت باتریهای لیتیوم یون ایجاد کردهاند که با وجود چالشهایی مانند کاهش عمر مفید، مزایای قابل توجهی در ظرفیت و سرعت شارژ به همراه دارد.
به گزارش خبرنگار ما، در سالهای اخیر، موجی از گوشیهای هوشمند جدید با باتریهای پیشرفته سیلیکون کربنی راهی بازار شدهاند. سامسونگ نیز با استفاده از این فناوری در باتریهای گلکسی زد فولد ۸ و ۸ اولترا به جمع پیشگامان این تکنولوژی پیوسته است. اما این باتریها دقیقاً چگونه کار میکنند و چه مزایا و معایبی نسبت به نسلهای قبلی خود دارند؟

نگاهی به عملکرد باتریهای سیلیکون کربنی
باتریهای لیتیوم یون که در دو دهه اخیر در لوازم الکترونیکی مصرفی فراگیر شدهاند، از سه بخش اصلی آند، کاتد و الکترولیت تشکیل شدهاند. در باتریهای سنتی، آند از گرافیت ساخته میشود که ظرفیتی حدود ۳۳۰ میلیآمپر ساعت بر گرم دارد. اما سیلیکون به عنوان یک جایگزین قدرتمند، ظرفیتی ده برابر بیشتر از گرافیت ارائه میدهد. به گفته دکتر روث سایرش، متخصص شیمی باتری، آندهای گرافیتی اکنون به «عنصر محدودکننده عملکرد باتری» تبدیل شدهاند و سیلیکون به عنوان «رقیب جدی گرافیت» در نظر گرفته میشود.
در باتریهای سیلیکون کربنی، تنها درصد کمی از سیلیکون با گرافیت موجود در سلولها ترکیب میشود. این ترکیب که به آن «آلیاژسازی» میگویند، به لیتیوم اجازه میدهد تا بیشتر و بیشتر در سیلیکون ذخیره شود و این امر ظرفیت بسیار بالاتری را به ارمغان میآورد. به عنوان مثال، وانپلاس ۱۵ با باتری ۷۳۰۰ میلیآمپر ساعتی، در تستها ۳۸.۵ ساعت دوام آورده است.
مزایا و معایب فناوری سیلیکون کربنی
مزایای باتریهای سیلیکون کربنی شامل ظرفیت بالاتر به ازای وزن (باتریهایی با شارژدهی بالاتر اما حجم کوچکتر)، قابلیت شارژ سریعتر (به دلیل نفوذپذیری بهتر یونهای لیتیوم در سیلیکون) و هزینه پایینتر مواد اولیه (سیلیکون ارزان، فراوان و به راحتی در دسترس است) میشود.
با این حال، معایب این فناوری نیز قابل توجه است. مهمترین چالش، کاهش عمر مفید باتری است. در حالی که گرافیت در طول یک چرخه شارژ حدود ۱۰ درصد منبسط میشود، سیلیکون تا ۴۰۰ درصد گسترش مییابد که منجر به تخریب سریعتر ساختار باتری میشود. گزارشهای رگولاتوری اتحادیه اروپا نشان میدهد که این سلولها تنها ۱۲۰۰ چرخه شارژ دوام میآورند که کاهش قابل توجهی نسبت به ۲۰۰۰ چرخه نسل قبلی است.
- مزایا: ظرفیت بسیار بالاتر، شارژ سریعتر، هزینه کمتر مواد اولیه
- معایب: عمر چرخه کوتاهتر (حدود ۱۲۰۰ چرخه در مقابل ۲۰۰۰ چرخه)، انبساط زیاد سیلیکون در حین شارژ
تعادل بین ظرفیت و طول عمر
سامسونگ به عنوان یکی از بزرگترین تولیدکنندگان گوشیهای هوشمند، رویکرد محتاطانهای در پیش گرفته است. این شرکت به جای ساخت سلولهای فوقالعاده پرظرفیت، از مقادیر کمی سیلیکون برای کاهش اندازه باتری و در نتیجه سختافزار استفاده میکند. هدف، یافتن نسبت مناسبی از سیلیکون و گرافیت است که «افزایش بزرگی در انرژی ایجاد کند و در عین حال، طول عمر باتری را حفظ نماید.»
پروژههای مختلفی در حال انجام است تا کیفیت سلولهای سیلیکون کربنی را بهبود بخشد، از جمله ابداع فرآیندهای تولید متفاوت و ترکیب مواد اضافی مانند فلوروفسفاتها که ممکن است پایداری را بهبود بخشند. این بدهبستان بین ظرفیت باتری و طول عمر، گوشیهای هوشمند را به مکانی ایدهآل برای رشد این فناوری تبدیل کرده است، چرا که مردم معمولاً دستگاههای خود را هر چند سال یکبار ارتقا میدهند.
آینده باتریهای سیلیکون کربنی
با وجود چالشهای موجود، فناوری سیلیکون کربنی به سرعت در حال پیشرفت است و انتظار میرود در سالهای آینده شاهد بهبودهای قابل توجهی در این زمینه باشیم. شرکتهایی مانند سامسونگ، شیائومی و وانپلاس با سرمایهگذاری روی این فناوری، مسیر را برای نسل بعدی باتریهای گوشیهای هوشمند هموار کردهاند. آیندهای که در آن گوشیها با یک بار شارژ، دو روز یا بیشتر دوام بیاورند، با این فناوری به واقعیت نزدیکتر از همیشه شده است. با افزایش چگالی انرژی و کاهش اثرات منفی بر طول عمر، میتوان انتظار داشت که در آیندهای نزدیک، این فناوری به استانداردی برای تمامی گوشیهای هوشمند تبدیل شود.

مهدی رضایی
او فارغالتحصیل رشته مهندسی نرمافزار است و فعالیت حرفهای خود را در عرصه رسانه از سال ۱۳۹۷ به عنوان نویسنده در یک وبلاگ تخصصی فناوری آغاز کرده است. وی پس از کسب تجربه، به خبرگزاریهای معتبر پیوست و در حال حاضر، خبرنگار حوزه نرمافزار و هوش مصنوعی در یک مجله تکنولوژی برجسته است.



