پژوهشگران دانشگاه پنسیلوانیا با بررسی دادههای پزشکی هزاران بیمار، به ارتباطی نگرانکننده بین داروهای محبوب GLP-1 (مانند وگووی و اوزمپیک) و ریزش مو پی بردهاند. این یافته در حالی منتشر میشود که مصرف این داروها در سالهای اخیر به دلیل تأثیر چشمگیر در کاهش وزن، بهطور چشمگیری افزایش یافته است.
ارتباط داروهای GLP-1 با افزایش خطر ریزش مو
مطالعهای که روی بیش از ۵۰ هزار بیمار مبتلا به دیابت نوع ۲ انجام شده، نشان داد مصرفکنندگان داروهای GLP-1 در مقایسه با مصرفکنندگان مهارکنندههای SGLT-2، به میزان ۳۷ درصد بیشتر در معرض خطر ریزش مو قرار داشتند. این خطر در مقایسه با گروه مصرفکننده مهارکنندههای DPP-4، به ۶۸ درصد افزایش مییافت. این ارتباط به طور خاص برای نوعی از ریزش مو به نام آلوپسی غیرزخمی مشاهده شد که در آن فولیکولهای مو از بین نمیروند و پتانسیل رشد مجدد موها وجود دارد.

مکانیسم ایجاد ریزش مو؛ کاهش وزن سریع و کمبود مواد مغذی
پژوهشگران معتقدند مکانیسم اصلی این عارضه، کاهش وزن سریع و تغییرات تغذیهای ناشی از مصرف این داروهاست. کاهش وزن ناگهانی و شدید، خود یک عامل شناختهشده برای نوعی از ریزش مو به نام تلوژن افلوویوم است. در این حالت، استرس وارد بر بدن باعث میشود که تعداد بیشتری از فولیکولهای مو به طور همزمان وارد فاز استراحت شده و چند ماه بعد بریزند. همچنین، تغییرات در جذب مواد مغذی مانند آهن و روی که برای سلامت مو ضروری هستند، میتواند این روند را تشدید کند.
خطر مطلق؛ چند نفر از هر هزار نفر؟
بر اساس دادههای مطالعه، از هر هزار نفری که به مدت یک سال از داروهای GLP-1 استفاده میکنند، حدود ۷ نفر ممکن است دچار ریزش مو شوند. این رقم در گروه مصرفکنندگان SGLT-2، حدود ۵ نفر و در گروه DPP-4، حدود ۴ نفر در هر هزار نفر است. هرچند افزایش خطر ریزش مو در مصرفکنندگان این داروها قابلتوجه است، اما احتمال اینکه یک فرد خاص به این عارضه دچار شود، زیاد نیست. با این حال، برای برخی بیماران، مخصوصاً کسانی که قبلاً سابقه ریزش مو داشتهاند یا به تغییرات رژیم غذایی حساس هستند، این موضوع میتواند نگرانی جدی باشد.
توصیه به بیماران؛ قطع خودسرانه دارو ممنوع
یافتهها نباید باعث شود بیماران مصرف داروهای خود را بدون مشورت با پزشک قطع کنند. پزشکان باید با آگاهی از این عارضه بالقوه، در هنگام تجویز این داروها، گفتوگویی شفاف با بیماران خود داشته باشند و مزایای قابلتوجه این داروها در کنترل وزن و دیابت را در برابر این خطر احتمالی بسنجند. همچنین، تعیین اینکه آیا این ریزش مو پس از قطع دارو یا تثبیت وزن، برگشتپذیر است یا خیر، نیاز به بررسیهای طولانیمدتتر دارد.
راهکارهای پیشگیری و کاهش ریزش مو
برای افرادی که از داروهای GLP-1 استفاده میکنند، چند راهکار برای کاهش خطر ریزش مو توصیه میشود:
- مشاوره با پزشک: تغییر دوز دارو یا مکملهای تغذیهای ممکن است تحت نظر پزشک مفید باشد.
- رژیم غذایی متعادل: با تأکید بر مواد مغذی مفید برای مو مانند آهن، روی، بیوتین و پروتئین کافی.
- مکملهای ویتامین: مانند بیوتین و روی، که میتوانند به حفظ سلامت مو کمک کنند.
- استفاده از محصولات تقویتکننده مو: شامپوها و محصولات ضد ریزش میتوانند مفید باشند.
- مدیریت استرس: تکنیکهایی مانند مدیتیشن و ورزش منظم برای کاهش استرس مفید هستند.
با توجه به افزایش روزافزون مصرف داروهای لاغری در سراسر جهان، آگاهی از تمام جنبههای تأثیر آنها بر سلامت، از اهمیت بالایی برخوردار است. این مطالعه گامی مهم در جهت روشنکردن ابعاد پنهان عوارض داروهای GLP-1 محسوب میشود و نیاز به تحقیقات بیشتر برای درک کامل مکانیسمهای دقیق این ارتباط و شناسایی عواملی که برخی افراد را مستعدتر میکند، احساس میشود.

مهدی رضایی
او فارغالتحصیل رشته مهندسی نرمافزار است و فعالیت حرفهای خود را در عرصه رسانه از سال ۱۳۹۷ به عنوان نویسنده در یک وبلاگ تخصصی فناوری آغاز کرده است. وی پس از کسب تجربه، به خبرگزاریهای معتبر پیوست و در حال حاضر، خبرنگار حوزه نرمافزار و هوش مصنوعی در یک مجله تکنولوژی برجسته است.


